SANTAN SAWIT DAN FAKTA PENTING (PART 1)

SANTAN SAWIT ialah cecair menyerupai santan biasa yang dihasilkan daripada produk kelapa sawit sebagai alternatif kepada santan kelapa biasa. Santan Sawit di kenali dalam bahasa Inggeris sebagai 'Palm Milk' atau 'Palm Oil based coconut milk' adalah hasil daripada kerja penyelledikan pakar sains di Lembaga Minyak Sawit Malaysia (MPOB) pada tahun 2008 melalui usaha inovasi dan penyelidikan. Apa yang penulis blog ingat dimana selepas pengenalan tersebut, produk alternatif santan kelapa ini mula dikomersialkan dan mendapat perhatian meluas di pasaran Malaysia sekitar tahun 2010 (penulis blog ada hadir majlis pelancaran tersebut) khususnya selepas dipamerkan di acara besar seperti Pameran Pertanian, Hortikultur dan Agro Pelancongan Malaysia (MAHA). Ciri-ciri utama santan sawit adalah bebas kolesterol, rendah lemak serta mempunyai jangka hayat atau ketahanan yang lebih lama berbanding santan kelapa biasa. Produk inovasi ini dihasilkan daripada emulsi Minyak Kelapa Sawit yang dihasilkan dari Pokok Sawit (Elaeis guineensis) berkualiti tinggi bagi menggantikan santan kelapa dalam masakan terutama yang memerlukan santan kelapa dari Buah Pokok Kelapa Tua (Cocos nucifera). Profil dan ciri-ciri bagi santan sawit dimana adari segi tekstur ia mempunyai tekstur yang pekat serta berwarna putih krim dimana ia hampir serupa dengan rupa santan kelapa kotak yang di jual di pasaran. Dilaporkan dimana aspek kandungan minyaknya apabila digunakan dalam masakan seperti gulai atau kari dimana ia boleh 'pecah minyak' dengan elok iaitu sama seperti santan kelapa biasa. Dari ciri rasa dan aromanya pula dilaporkandan ujirasa yang penulis blog sudah buat adalah ia berasa yang berkrim dengan memberikan rasa berlemak dan berkrim yang setanding dengan santan kelapa asli. Apa pun ia juga 'Lebih Ringan' dari aspek profil rasanya diujirasa di mulut iaitu terasa lebih ringan, kurang berminyak dan tidak membuatkan kuah hidangan menjadi terlalu muak. Ia uniknya tidak mempunyai aroma kuat kelapa segar asli, namun rasa keseluruhannya tidak menjejaskan keaslian menu tradisi. Apa yang penting faktanya adalah segi 'Ketahanan dan Penyimpanan' dimana ia memang tidak mudah basi terutama bagi jenis lauk-pauk atau pencuci mulut (seperti cendol atau masakan berlauk) yang dimasak menggunakan santan sawit didapati lebih tahan lama dan tidak cepat basi. Ciri plus yang lain adalah ia mempunyao jangkahayat simpanan yang panjang berbanding santan segar dimana baki pek cecair santan sawit yang telah dibuka boleh disimpan di dalam bahagian chiller (peti sejuk) untuk tempoh yang lama tanpa perlu dibekukan. Malahan apa yang penulis blog pernah jumpa dimana ada jenis produk serbuk dan produk pek tertentu keluaran industri tempatan yang stabil pada suhu bilik sehingga berbulan-bulan sebelum dibuka. Paling penting adalah mengenai fakta nilai Nutrisi dan nilai kesihatan dimana santan sawit ia 'Bebas Kolesterol' dimana ini juga merupakan ciri jualan utamanya yang sangat mesra pengguna yang mementingkan penjagaan kesihatan jantung. Ia kaya zat vitamin iaitu mengandungi kandungan Vitamin A dan E semula jadi yang tinggi hasil daripada khasiat minyak sawit. Ia juga mempunyai jenis Lemak Lebih Stabil dan ia juga mempunyai profil asid lemak tepu dan tidak tepu yang lebih seimbang serta lebih stabil apabila dipanaskan pada suhu tinggi semasa memasak. Bagi penulis blog mendapati jika santan sawit kini banyak dikomersialkan dalam bentuk pek sedia guna (seperti jenama Khalis atau Suri) dan dijual pada harga yang biasanya lebih murah dan berbaloi sebagai alternatif alternatif dapur. Artikel pada tengahari Rabu ini saya menulis dalam blog "Anim Agro Technology" mengenai fakta penting Santan Sawit untuk dijadikan bahan rujukkan semua.

Dalam membuat peneitian dimana secara global masih tiada data statistik khusus yang mengasingkan saiz pasaran atau jumlah pengeluaran produk 'santan sawit' secara tunggal sebab ia mungkin masih dikategorikan di bawah produk hiliran minyak sawit atau pasaran alternatif susu yang berasaskan tumbuhan (plant-based milk). Namun dilaporkan dimana ada gambaran besar mengenai pengeluaran dan pasarannya boleh difahami melalui status industri minyak sawit dan produk alternatif makanan dunia. bagaimana pun ada di laporkan dimana status pengeluaran dan kedudukan pasaran dunia produk Santan Sawit (terutama dalam bentuk serbuk atau cecair) merupakan produk inovasi hiliran berasaskan minyak sawit ditapis yang diadun dan diproses (seperti teknik spray drying) untuk menggantikan santan kelapa tradisional. Apa pun dilsporkn yang Malaysia dan Indonesia sebagai dua negara peneraju utama produk sawit duni dimna Indonesia menguasai 60% dan Malaysia menyumbang 24% - 30% pengeluaran minyak sawit dunia serta kedua-dua negara ini merupakan pengeluar utama dan pemegang pasaran terbesar bagi inovasi santan sawit dunia. Apa pun pasaran bahan mentah utama bagi produk ini adalah sangat besar. Sebagai contoh, pengeluaran Minyak Sawit Mentah (CPO) Malaysia sahaja mencecah 20.28 juta tan, manakala Indonesia mampu menghasilkan lebih daripada 46 juta tan dimana dilaporkan sebahagian kecil daripada jumlah ini akan ia diproses menjadi produk makanan hiliran seperti 'Produk Santan Sawit'. Memangg produk santan sawit mula mendapat tempat dalam segmen alternatif susu bukan tenusu (non-dairy) dalam sistem pasaran antarabangsa. Merujuk kepada saiz pasaran produk susu tumbuhan dunia dalam pasaran global bagi susu yang berasaskan tumbuhan diunjurkan bernilai sekitar USD 25.4 bilion (RM1,036.7 billion) dan dijangka berkembang pesat dipacu oleh peningkatan permintaan terhadap makanan vegan serta kesedaran kesihatan. Hebatnya dimana santan sawit ini dimasa akan datang memang ada kelebihan daya saing kerana faktor kos pengeluaran yang lebih rendah dan stabil berbanding santan kelapa asli, selain mempunyai tempoh jangka hayat yang lebih lama (tidak mudah basi/tengik). Ada laporan menyatakan dimana produk hiliran makanan dengan berasaskan sawit ini dieksport ke negara-negara pengimport utama minyak sawit dunia yang mempunyai kepentingan dalam industri pembuatan makanan yang besar antaranys termasuk negara  India (negara pengimport terbesar),  China,  Kesatuan Eropah (EU) dan juga negara-negara Timur Tengah dan dari Asia Tenggara yang lain. 

Perlu bangga bila produk santan kelapa sawit di pasaran dunia (khususnya dipelopori oleh Malaysia melalui badan penyelidikan MPOB) secara umumnya ia boleh dibahagikan mengikut kaedah pemprosesan, bentuk fizikal dan teknologi pembungkusan bagi tujuan membolehkannya bertahan lama. 

Dilaporkan dimana jenis-jenis santan sawit yang ada di pasaran ianya di kategotikan kepada yang pertama Mengikut Bentuk Fizikal dan Formulasi iaitu Jenis Santan Sawit Cecair (Biasa atau Chiller) iaitu jenis santan cecair pekat yang diproses sedia untuk digunakan bila-bila masa sahaja. Apa pun jenis ini ia biasanya diletakkan di bahagian makanan segar dingin (peti sejuk biasa) dan mempunyai jangka hayat sekitar 1 hingga 3 bulan sebelum dibuka. Kedua ada Jenis Santan Sawit Serbuk dimana jenis ini ia di formulasi sebagai bentuk santan kelapa sawit dalam bentuk serbuk hasil ciptaan dan paten MPOB. Jenis ini sangat mudah disimpan, ringan untuk dieksport ke luar negara, dan hanya perlu dibancuh dengan air suam sebelum digunakan. Jenis ketiga adalah Jenis Santan Sawit PLUS yang merupakan formulasi produk terbaharu hasil penyelidikan yang diperkaya dengan khasiat tambahan, mempunyai ketahanan suhu bilik yang sangat tinggi (sehingga 2 tahun tanpa pengawet). Kategori kedua ia adalah Mengikut Teknologi Pembungkusan dan Ketahanan Santan Sawit Retort dimana ia menggunakan teknologi pensterilan haba tinggi (retort). Kelebihan jenis ini ialah ia boleh disimpan pada suhu bilik tanpa memerlukan peti sejuk dan mampu bertahan antara 1 hingga 2 tahun selagi pek pembungkusannya tidak dibuka. Terdapat jenis Santan Sawit Pekat Komersial (B2B) dengan sukatan khas yang dihasilkan untuk industri katering, pengusaha restoran, atau kilang makanan. Tahap kepekatannya sangat tinggi di mana 1 kg santan sawit jenis ini boleh menyamai kepekatan sehingga 3 kg santan kelapa biasa. Penulis blog kongsikan akan beberapa jenama Santan Sawit yang terkenal di peringkat lokl an global yang dikomersialkan. Pertama adalah Jenama Suri Santan dikeluarkan oleh FELCRA Berhad dimana ia sangat popular untuk pasaran domestik, katering, dan peniaga cendol diseluruh negara. Kedua ada Jenama Khalis Santan Sawit yang di keluarkan oleh Premium Food Coporation (pengeluar produk minyak daripada Sime Darby) dimana dikatakan ia bebas kolesterol, kaya Vitamin A dan E, mudah didapati di pasar raya besar. Ketiga ada Jenama Desa Santan Sawit dihasilkan oleh Sykt Pengilang Tempatan dimana ia adalah pelopor pertama di Malaysia yang menggunakan teknologi retort untuk simpanan suhu bilik. Keempat ada Jenama   Santan Salwa juga oleh pembekal Sykt Alternatif santan sawit asli tanpa lemak trans untuk masakan harian. Apa pun dilaporkan dinegara lain seperti Afrika Barat (contohnya Nigeria) dimana mereka juga menggunakan ekstrak buah kelapa sawit seumpama santan yang dipanggil banga untuk memasak hidangan tradisional seperti jenama 'Banga Soup' namun ia diproses secara tradisional terus daripada sabut kelapa sawit segar. Di pasaran antarabangsa atau barat, produk berasaskan santan sawit ini adakalanya dilabelkan atau dikenali sebagai Palm Milk atau Palm-based Creamer.

Menarik akan fakta penting dimana produk santan sawit (pengganti santan kelapa berasaskan minyak kelapa sawit) yang dikembangkan melalui penyelidikan Lembaga Minyak Sawit Malaysia (MPOB) secara umumnya terbahagi kepada beberapa jenis mengikut bentuk fizikal, kaedah pemprosesan dan kaedah atau cara pembungkusan dijual dalam pasaran domestik dan eksport. Apa pun di hasilkan beberapa jenis Produk Santan Sawit yang perlu di ketahui pembaca blog semua. Pertama ada Jenis Santan Sawit Cecair (Pastur atau Jenis Retort atau Jenis UHTdimana jenis santan sawit ini ia sedia digunakan (ready-to-use) yang diproses melalui teknik homogenisasi dan pasterisasi. Sesetengah jenama menggunakan teknologi retort yang membolehkan santan cecair ini bertahan sehingga 1 tahun pada suhu bilik tanpa bahan pengawet. Kedua ada Jenis Santan Sawit Serbuk (Powdered) dimana ia dihasilkan menggunakan teknik sembur kering (spray drying) yang unik dan hebat akan tahap teknologinya (Sila lihat foto disebelah). Selelunya minyak sawit diadun menjadi serbuk yang menyerupai akan jenis serbuk santan kelapa yang sedia ada di pasaran. Kelebihannya ialah jangka hayat yang sangat lama, tidak mudah bergumpal (dengan formulasi baharu), dan mudah disimpan atau dieksport. Apa pun Produk Santan Sawit PLUS dimana ia merupakan jenis formulasi cecair yang dipertingkatkan oleh MPOB untuk kegunaan komersil spesifik seperti pembuatan cendol, masakan kari, dan pencuci mulut, dengan kestabilan emulsi yang lebih tinggi agar tidak mudah pecah minyak. Psling mufsh jumps slsh Jenis Produk Santan Sawit Segar atau Jenis Santan Sawit Simpanan Sejuk (Chilled) iaitu jenis santan cecair yang memerlukan penyimpanan di dalam peti sejuk (chiller) untuk mengekalkan kesegarannya, biasanya digunakan secara meluas oleh pengusaha kedai makan dan industri katering. Diantara ciri kelebihan utama zzzptoduk Santan Sawit didunia diman produk ini ia semakin mendapat tempat di peringkat dunia didorong oleh faktor kesihatan dan kelestarian sebab ia rendah lemak tepu, bebas kolesterol, serta kaya dengan antioksidan semula jadi seperti Vitamin E (tokopherol dan tokotrienol). Ia juga tahan lebih lama  dan juga jenis masakan yang menggunakan santan sawit lambat basi, dan produk mentahnya tidak mudah tengik walaupun disimpan pada suhu bilik. Sebenrnya ia lebih ekonomik sebab kos pengeluaran lebih stabil berbanding kelapa, menjadikannya pilihan yang lebih murah bagi pengusaha industri makanan.  Artikel ini di tulis dalam tiga (3) segmen iaitu Part 1, Part 2 dan Part 3 sebagai bahan rujukkan semua. Semunga artikel ini mampu memberikan info berguna kepada semua pembaca blog anim agro technology yang edukatif. Wasallam!!!......

SANTAN SAWIT... PRODUK SANTAN DIA...
RASA BERKRIM...SEAKAN SAMA KELAPA...
BEBAS KOLESTERO...RAMAI DAN SUKA...
MEMBACA ARTIKEL...HEBAT FAKTANYA...


By,
M Anem,

Senior Agronomist Expert,
Precint 11, Putrajaya,

Wilayah Persekutuan Putrajaya,

Malaysia.
(11 RabiulAkhir 1448H).

BUAH DOKONG DAN FAKTA PENTING (PART 5)

BUAH DOKONG (Lansium domesticum Corr. ) adalah sejenis buah-buahan tempatan daripada keluarga Meliaceae yang sekeluarga dengan buah langsat, duku dan duku langsat. Penulis blog amat suka makan buah dokong dimana ia adalah sejenis buah bermusim yang popular dimana bentuk dan kulit buahnya agak bulat atau sedikit lonjong berbanding buah langsat dengan ia berkulit licin dan berwarna kuning muda apabila masak. Kulitnya juga agak tebal tetapi dilihat ia kurang bergetah. Penulis blog amat suka membeli dan makan buah dukong dimana isinya berwarna putih, tebal, penuh dengan jus dan terkenal dengan rasa yang sangat manis dan ia digelar sengan nama 'Manis leting'. Bagi penulis blog yang mahir dengan jenis-jenis buah sepertinya memng kenal akan ciri-ciri buah langsat, buah duku. buah dokong mempunyai isi yang lebih pejal, ulas yang lebih besar dan kurang rasa masam atau bergetah seperti langsat. Bagi penulis blog dimana aktiviti penanaman dokong merupakan sejenis tanaman buah-buahan tropika daripada keluarga Meliaceae yang semakin popular. Buah Dokong merupakan satu daripada beberapa jeni buah menyamai buah duku iaitu dari genus Lansium yang mempunyai nilai ekonomik seperti langsat, duku (Johor) dan duku langsat (Terengganu). Dokong dikenali sebagai longkong di Thailand dan dipercayai berasal dari Narathiwat Thailand. Saya ada menulis beberapa artikel mengenai buah dokong dalam blog ini untuk dijadikan bahan rujukkan dengan pautan (Sila klik disini), (Sila klik disini), (Sila klik disini) dan banyak lagi. Dalam pada itu kawasan utama penanaman dokong di Malaysia adalah Kelantan, Terengganu, Johor, Pahang dan Kedah. Penulis blog telah membuat tinjauan teknologi tanaman dokong dan amalan agronomi di beberapa lokasi di Kelantan, Terengganu dan Pahang serta di Johor bagi mendapatkan info dan menjelajah sehingga ke Thailand untuk mengukuhkan lagi amalan agronomi penanaman pokok dokong yang pernah menjadi 'boom' kepada petani. Bagi penulis blog mendapati sebenarnya apa yang dapat saya ilaikan adalah dimana buah dokong merupakan buah yang sangat baik untuk dimakan segar dan mempunyai permintaan yang tinggi serta pernah mencapai harga maksima beberapa belas tahun dahulu. Selain ia untuk dimakan segar dimana sebenarnya buah dokong ini juga boleh dibuat jem. Dalam pada itu dimakmal dilaporkan dimana khasiat nutrisi buah dokong ini bagi setiap 100 g bahagian buah yang boleh dimakan mengandungi tenaga sebanyak 57 kalori. Ia juga mengandungi kabohidrat (15.2 gram), Kalsium (19.0 mg), Kalium (25.5 mg), Zat Besi (1.1 mg), Vitamin B1 (0.07 mg), Vitamin B2 (0.04 mg), Vitamin C (3.0 mg), Lemak (0.2 mg), Protin (0.9 mg) dan juga Niasin sebanyak 1.0 mg. Penanaman pokok dokong yang dikelaskan sebagai buah-buahan tempatan bermusim ini berbuah sekali setahun iaitu diantara buan Jun - September dengan lokasi berbeza-beza. Artikel subuh ini dalam blog "Anim Agro Technology" saya menulis akan fakta penting buah dokong sebagai rujukkan semua. 

Memang ramai sudah tahu akan ciri kelemahan Buah Dokong yang tidak tahan lama selepas di tuai dari pokok. Bagaiman apun cara menyimpan buah dokong supaya tahan lebih lama adalah dengan memasukkannya ke dalam bekas kedap udara di dalam peti sejuk tanpa membasuhnya terlebih dahulu. Panduan dan langkah bagi tujuan penyimpanan pertama adalah Jangan Membasuh Buah Dokong iaitu mengelakkan daripada membasuh buah dokong sebelum disimpan kerana kelembapan air akan menyebabkan kulitnya cepat bertukar menjadi hitam dan mudah rosak. Kedua petuanya adalah dengan Mengasingkan Buah Dokong Yang Rosak caranya adalah dengan membuang atau asingkan buah dokong yang sudah pecah, lebam atau pun buah sudah busuk supaya tidak berjangkit kepada buah yang masih elok semasa disimpan. Ketiga cara menyimpan yang mudah adalah dengan Cara Mengopek Isi Buah Dokong untuk disimpan dimana isi buah boleh diasingkan buah daripada tangkainya atau masukkan ke dalam bekas yang bersih untuk di masukkan kedalam peti sejuk. Seterunys  adalah langkah Menyimpan Buah Dokong dengan menggunakan bekas bertutup iaitu meletakkan buah dokong di dalam bekas kedap udara atau bungkus kemas untuk mengelakkan daripada terkena angin sejuk yang terlalu kering di dalam peti sejuk (Sila lihat foto disebelah). Apa pun kalau di simpan pada suhu bilik biasa (25–30°C) hanya membolehkan buah dokong bertahan selama 3 hingga 5 hari sahaja sebelum kulitnya lebam dan rosak dimana isinya berair dan rasanya sudah tidak enak lagi. 

Agak jarang buah dokong dijadikan produk makanan lain selain daripada di makan segar. Bagaimana pun penulis blog ada dua kali ujirasa Makanan Kerabu Buah Dokong iaitu salah satu makanan jenis salad tradisional yang menggabungkan manisnya isi buah dokong dengan rasa masam, pedas dan masin yang memang menyegarkan. Resepi ini mudah disediakan iaitu dengan menyediakan bahan-bahan iaitu 1 mangkuk isi buah dokong (dikupas dan dibuang biji, ulas dibelah dua jika besar), 5 - 10 biji cili padi (dihiris atau digunting halus), 2 biji bawang merah (dihiris nipis), 1 batang serai (dihiris sangat halus), sedikit lobak merah (dihirisi atau diparut halus satu pilihan), sedikit udang basah (direbus) atau udang kering (ditumbuk), daun ketumbar atau daun pudina (dihiris), 2 sudu besar sos ikan, 1 - 2 sudu besar gula kabung atau gula melaka (dicairkan sedikit), jus perahan limau nipis atau limau kasturi secukupnya serta garam secukup rasa. Cara membuatnya dengan menyediakan bahan hirisan dimasukkan dalam sebuah mangkuk besar. Disatukan bawang merah, serai, cili padi dan lobak merah. Kemudian di buat sos perencah dan dimasukkan sos ikan, jus limau dan gula kabung. Ia kemudian perlu di kacau rata sehingga sebati dan sesuaikan ada rasa masam, manis serta masin mengikut citarasa. Seterusnya boleh di masukkan buah dokong iaitu dimasukkan isi buah dokong dan udang yang telah direbus atau ditumbuk. Ia digaul perlahan kesemua bahan dengan perlahan supaya isi buah dokong tidak terlalu hancur dan kemudian sudah siap untuk dihidangkan dan ditaburkan daun ketumbar di atasnya dan sedia untuk dinikmati segera. Enak di makan begitu sahaja sebagai salad dan sesuai juga di makan dengan nasi putih.

Dalam pada itu ada hidangan makanan Resepi Tumis Sayur Campur Bersama Dokong atau bersama Duku sebagai salah satu lagi pilihan. Apa pun menu ini amat jarang di buat dimana ia didakwa memang diinspirasikan daripada masakan tradisi dikawasan pedalaman yang menumis isi buah duku atau isi buah dokong bersama sayur bertekstur rangup. Agak unik resepi ini dimana perlu disediakan bahan-bahan tersiri dari 1 cawan isi buah dokong (dibuang biji), 1 cawan sayur buncis atau petola (dipotong mengikut kesesuaian), 2 ulas bawang putih & 3 ulas bawang merah (ditumbuk halus), 2 biji cili hijau atau cili merah (dihiris serong), Sedikit air, garam dan perasa secukupnya. Cara memasak bagi resepi imi dengan memanaskan sedikit minyak, tumis bawang putih dan bawang merah sehingga naik bau. Kemudian di masukkan cili hiris dan sayur buncis atau hirisan petola dan ditambah sedikit air supaya sayur cepat empuk. Kemudian apabila sayur separuh masak maka sesuai di masukkan isi buah dokong. Seterusnya boleh diperasakan dengan garam secukup rasa. Perlu dan boleh dimasak seketika sehingga kuah sedikit menyusut dan kemudian boleh diangkat dan hidangkan panas-panas. Ada tipsdimana sebaiknya di pastikan yang biji dokong dibuang terlebih dahulu kerana bijinya mempunyai rasa yang sangat pahit apabila tergigit. Sesuai di makan dengan nasi putih masih panas-panas waktu makan tengahari. Artikel ini di tulis dalam lima (5) segmen iaitu Part 1, Part 2, Part 3, Part 4 dan Part 5 sebagai bahan rujukkan semua. Semunga artikel ini mampu memberikan info berguna kepada semua pembaca blog anim agro technology yang edukatif. Wasallam!!!...... 

BUAH DOKONG... BERMUSIM JENISNYA...

RASA YANG MANIS...DAN WANGI AROMA...

ADA BUAH BERBIJI... IKUT VARIETINYA... 

MEMBACA ARTIKEL...HEBAT FAKTANYA...

By,

M Anem,

Senior Agronomist,

Taman Balai Panjang Murni,

Bandar Melaka,

Melaka,

Malaysia.

(8 RabiulAkhir 1448H).

BUAH DOKONG DAN FAKTA PENTING (PART 4)

BUAH DOKONG (Lansium domesticum Corr. ) adalah sejenis buah-buahan tempatan daripada keluarga Meliaceae yang sekeluarga dengan buah langsat, duku dan duku langsat. Penulis blog amat suka makan buah dokong dimana ia adalah sejenis buah bermusim yang popular dimana bentuk dan kulit buahnya agak bulat atau sedikit lonjong berbanding buah langsat dengan ia berkulit licin dan berwarna kuning muda apabila masak. Kulitnya juga agak tebal tetapi dilihat ia kurang bergetah. Penulis blog amat suka membeli dan makan buah dukong dimana isinya berwarna putih, tebal, penuh dengan jus dan terkenal dengan rasa yang sangat manis dan ia digelar sengan nama 'Manis leting'. Bagi penulis blog yang mahir dengan jenis-jenis buah sepertinya memng kenal akan ciri-ciri buah langsat, buah duku. buah dokong mempunyai isi yang lebih pejal, ulas yang lebih besar dan kurang rasa masam atau bergetah seperti langsat. Bagi penulis blog dimana aktiviti penanaman dokong merupakan sejenis tanaman buah-buahan tropika daripada keluarga Meliaceae yang semakin popular. Buah Dokong merupakan satu daripada beberapa jeni buah menyamai buah duku iaitu dari genus Lansium yang mempunyai nilai ekonomik seperti langsat, duku (Johor) dan duku langsat (Terengganu). Dokong dikenali sebagai longkong di Thailand dan dipercayai berasal dari Narathiwat Thailand. Saya ada menulis beberapa artikel mengenai buah dokong dalam blog ini untuk dijadikan bahan rujukkan dengan pautan (Sila klik disini), (Sila klik disini), (Sila klik disini) dan banyak lagi. Dalam pada itu kawasan utama penanaman dokong di Malaysia adalah Kelantan, Terengganu, Johor, Pahang dan Kedah. Penulis blog telah membuat tinjauan teknologi tanaman dokong dan amalan agronomi di beberapa lokasi di Kelantan, Terengganu dan Pahang serta di Johor bagi mendapatkan info dan menjelajah sehingga ke Thailand untuk mengukuhkan lagi amalan agronomi penanaman pokok dokong yang pernah menjadi 'boom' kepada petani. Bagi penulis blog mendapati sebenarnya apa yang dapat saya ilaikan adalah dimana buah dokong merupakan buah yang sangat baik untuk dimakan segar dan mempunyai permintaan yang tinggi serta pernah mencapai harga maksima beberapa belas tahun dahulu. Selain ia untuk dimakan segar dimana sebenarnya buah dokong ini juga boleh dibuat jem. Dalam pada itu dimakmal dilaporkan dimana khasiat nutrisi buah dokong ini bagi setiap 100 g bahagian buah yang boleh dimakan mengandungi tenaga sebanyak 57 kalori. Ia juga mengandungi kabohidrat (15.2 gram), Kalsium (19.0 mg), Kalium (25.5 mg), Zat Besi (1.1 mg), Vitamin B1 (0.07 mg), Vitamin B2 (0.04 mg), Vitamin C (3.0 mg), Lemak (0.2 mg), Protin (0.9 mg) dan juga Niasin sebanyak 1.0 mg. Penanaman pokok dokong yang dikelaskan sebagai buah-buahan tempatan bermusim ini berbuah sekali setahun iaitu diantara buan Jun - September dengan lokasi berbeza-beza. Artikel subuh ini dalam blog "Anim Agro Technology" saya menulis akan fakta penting buah dokong sebagai rujukkan semua.

Panduan bagi memilih buah dokong yang berkualiti, manis dan segar ketika membelinya ia boleh ditentukan dengan melihat tekstur kulit, warna, bentuk serta berat buah tersebut. Buah dokong yang premium biasanya mempunyai isi yang pejal, tebal dan selalu ia kurang bergetah berbanding dengan buah langsat. Penulis blog selalunya akan hanya memilih buah dokong yang terbaik di pasar dengan memerhatikan ciri-ciri buah yang di jual diatas rak atau bakul. Pertama perlu Memerhatikan dan Periksa Akan Warna Kulit dimana jika ia berwarna kuning langsat atau berwarna kuning keemasan atau memilih buah yang kulitnya berwarna kuning muda cerah atau kuning keemasan sekata (Sila lihat foto disebelah). Jika kelihat ada bintik Coklat Halus maka jangan takut dengan bintik-bintik coklat semula jadi pada kulit sebab buah dokong yang matang penuh dan manis biasanya mempunyai bintik coklat halus atau pada kulit permukaan yang sedikit kasar berbanding duku. Awas semasa memeriksa dan elakkan membeli jika buah masih Berwarna Hijau sebab jika ia berwarna hijau pada kulit menandakan buah tersebut dipetik terlalu awal dan rasanya akan masam. Panduan kedua adalah Menyentuh dan Rasa Tekstur Kulit sebab jika ia Berkulit Lembut dan Tidak Berkedut elok di beli sebab tekstur kulit dokong yang berkualiti terasa lembut apabila ditekan perlahan akan tetapi ia tidak lembik. Elakkan memilih buah yang kulitnya sudah kecut atau berkedut kerana itu tandanya buah sudah lama dipetik. Boleh juga ikuti panduan dimana mencari yang Kurang Getah sebab kulit dokong berkualiti lebih tebal daripada langsat dimana ini akan memberikan perlindungan yang baik pada isinya dan selalu ia mempunyai kandungan getah yang minimum. Panduan Ketiga dimana Memilih Bentuk Lonjong dan Saiz Agak Besar sebab penulis blog tahu jika buah dokong gred baik biasanya bersaiz lebih besar daripada langsat biasa. Bentuknya yang sedikit lonjong atau bujur menandakan ulas di dalamnya tebal, padat, dan penuh dengan jus. Panduan ke empat adalah Cuba Mengangkat untuk Rasa Berat (Berjus) dengan memegang dan timbang buah di tapak tangan. Pilih buah yang terasa berat untuk saiznya. Buah yang berat menandakan isinya padat dengan air (berjus) dan tidak kering di dalam. Kelima adalah dengan Memeriksa Keadaan Tangkai dan disyorkan membeli buah dokong yang masih melekat erat pada tangkainya dalam satu gugusan. Dokong yang sudah banyak luruh atau tercabut sendiri dari tangkai biasanya sudah terlalu ranum dan lebih cepat rosak atau masam jika disimpan lama.

Menarik penulis blog kongsikan fakta bagaimana potensi bagi penanaman dan pasaran buah dokong di Malaysia. Apa pun sudah diketahui jika masih ada Nilai Komersial Tinggi bagi buah dokong dimana kalangan petani ada yang dakwa ia lebih diminati berbanding penanaman pokok langsat biasa kerana isinya lebih tebal, kurang atau hampir tiada biji dan rasanya yang manis. Faktur pengeluaran Hasil Buah Dokong adalah ianya agak lumayan walau piun ujud isu 'Binneal' atau berbuah banyak atau sedikit setiap 2-3 tahun sekali. Dilaporkan bagi jenis pokok dokong sudah matang ia mampu menghasilkan antara 50 - 100 kg buah dokong segar setahun bergantung pada penjagaan, cuaca, kualiti dan usia pokok tersebut. Kalau satu hektar ada banyak pokok maka boleh di agak aka jumlah pengeluaran ketika waktu puncak (peak season). Faktor hasil buah dokong lain adalah Faktur Harga Pasaran Yang Baik dimana dalam 10 - 15 tahun kebelakangan ini harga ladang atau borong boleh mencecah RM3 - RM5 sekilogram dan kajian mendapati jika harga runcit buah dokong ia berada sekitar RM8 -  RM10 sekilogram. Dalam pada potensi penanaman pokok dokong adalah berpotensi sebab Kadar Jumlah Permintaan Pasaran Konsisten dimana ia sentiasa mendapat permintaan tinggi di pasaran tempatan, pasar tani, gerai tepi jalan dan kadang-kadang di jual secara atas talian juga. Seterusnya adalah Faktur Kelebihan Teknik Moden dan Amalan Agronomi iaitu sudah boleh menanam melalui kaedah pembiakan vegetatif seperti Teknik Tut atau Teknik Cantuman Dewasa dimana pokok dokong kini ia boleh mula berbuah lebih cepat iaitu dalam masa 4 -  5 tahun sahaja selepas ditanam berbanding benih biji yang lebih lama. Pokok dokong masih mendapat perhatian oleh petani tradisional dan kalangan usahawan komersial di Malaysia. Masaalah 'Binneal' merupakan antara isu yang perlu di bincangkan. Isu binneal juga menyebabkan pokok dokong akan menghasilkan buah setiap 2 - 3 tahun sekali dengan banyak dan kes ini ia sangat bergantung kepada ilkim panas dan faktur hujan yang akan menghasilkan proses pembungaan. Pemerhatian penulis blog semasa bertugas dahulu mendapati dimana Zon di Selatan Semenanjung Malaysia seperti di Johor, Melaka dan Pahang Selatan lebih terjejas kerana taburan hujan yang banyak dan tiada musim kemarau seperti di Kelantan, Kedah dan Perlis yang diperlukan oleh tanaman dokong. Para saintis pertanian perlu melihat potensi tanaman dokong di komersilkan dengan lebih luas pada masa akan datang.

Siapa kata buah dokong ia tidak ada kepercayaan atau mitos tersendiri sebab antara mitos yang popular mengenai Buah Dokong di masyarakat kita ialah ia Bersifat 'Buah Sejuk' dan boleh menyebabkan sakit atau sengal urat terutamanya jika dimakan oleh para ibu selepas bersalin atau jika dimakan terlalu banyak. Bagi penulis blog pernah dengar testimoni dimana buah dokong sebagai jenis 'buah sejuk' menyebabkan kesan 'Sakit Urat dan Sakit Sendi' terutama di kalangan orang tabgfg sensitif. Kalangan tua-tua sering melarang atau perlu mengehadkan pengambilan buah dokong (serta saudaranya seperti duku dan langsat) kepada ibu yang baru melahirkan anak atau individu yang sensitif pada bahagian sendi. Sesiapa yang memekan terlalu banyak dipercayai boleh menyebabkan kea 'Badan masuk angin' atau memicu sakit urat. Ada juga kedua iaitu Mitos Buah Dokong Ada Kandungan Air Yang Tinggi yang berkaitan dengan sifat sejuk ini juga dikaitkan dengan kandungan air yang tinggi serta tekstur isinya yang berjus dan menyegarkan. Jika memakan buah dokong dengan kuantiti banyak dan terlalu kerap kemungkinan akan berikan kesan negatif kepada mereka yang sensitif. Ketiga ada Mitos Jika Makan Banyak Buah Dokong Menjadikan Badan kebas atau kes sakit urat, masuk angin dimana faktanya sehingga artikel ini di tulis masih tidak ada bukti saintifik yang mengaitkan buah dokong dengan sakit urat. Rasanya yang manis bergetah ringan sebenarnya ia kaya dan tinggi dengan serat, vitamin C dan antioksidan yang baik untuk membantu proses penghadaman. Kajian menyatakan dimana punca sebenar ada rasa lenguh atau tidak selesa selepas makan terlalu banyak buah ini lazimnya disebabkan oleh kandungan gula semula jadi yang tinggi (fruktosa dan sukrosa) atau tabiat makan berlebihan sehingga mengganggu sistem pencernaan dan ulas bijinya yang pahit jika tergigit.

Fakta dimana perlu tahu jika ada Musim Buah Dokong di Malaysia dimana pengalaman dan pemerhatian penulis blog dapati ia lazimnya bermula dari bulan Jun hingga September saban tahun (masa artikel ini ditulis memang sedang banyak buah dokong di jual di tepi jalan dan gerai buah-buahan). Kajian juga dapati dimana waktu kemuncak pengeluaran buah dokong ini ia biasanya berlaku sekitar bulan Ogos hingga September dan juga berkait dengan cuaca. Apa pun penuli blog faham jika musim buah dokong dan juga tempoh jangkamasa musimnya bermula dari pertengahan tahun iaitu sekitar Bulan Jun atau Bulan Julai dan akan berakhir pada September atau Awal Oktober. Menarik bincang akan kesan dari faktor cuaca yang berlainan setiap tahun dimana pokok dokong sam adenga pokok durian ia bergantung kepada cuaca panas atau musim kering selama 3 - 4 minggu dimana ciri ini akan mencetuskan proes pembungaan pokok dokong dan buah-buahan bermusim lain sebelum musim berbuah. Apa [un dalam pemerharian penulis blog dimana secara umumnya, tempoh masa daripada peringkat bunga berkembang dan pendebungaan sehingga buah dokong masak dan boleh dipetik ialah sekitar 4 hingga 6 bulan. Buah dokong lazimnya sedia untuk dituai sepenuhnya selepas 6 bulan bunga berkembang. Walau bagaimanapun, faktor cuaca dan aspek kesuburan pokok boleh menyebabkan buah matang lebih awal iaitu sekitar 4 bulan di sesetengah kawasan. Faktur dan cabaran bagaimana cara memetik buah dokong yang betul adalah dengan memotong tangkai gugusannya menggunakan gunting kebun atau pisau tajam dan bukannya dengan merentap atau menarik buah tersebut agar buah tidak rosak atau jatuh ketanah dan lebam. Kerja memetik buah dokong perlu berhati-hati dan teliti sebab ia agak rumit bagi mereka yang tidak mahir melakukannya. Pemerik buah dokong yaang mahir perlu memilih buah yang masak iaitu mempastikan buah sudah bertukar warna kuning keemasan atau telah pun matang sepenuhnya di atas pokok. kemudian dengan menggunakan alat pemotong perlu di potong bahagian tangkai tandan buah dengan gunting atau pisau. Perlu mengelakkan merentap dan jangan ditarik atau patahkan tangkai dengan tangan kerana ia boleh merosakkan dahan pokok dan akan menyebabkan kulit buah mudah cedera atau pecah. Buah ini perlu dengan teliti disambut dengan cermat bertujuan untuk mengelakkan buah daripada jatuh ke tanah supaya kualiti dan kesegarannya kekal terjaga. kemudian buah perlu di gredkan iaitu sau lagi proses mengelaskan buah dokong mengikut tahap kualiti, saiz dan kesegaran berasaskan piawaian standard tertentu seperti standard FAMA. Ia digred bertujuan untuk menilai mutu dan kualiti buah dan memastikan buah bersih, matang dan bebas daripada kerosakan. Digredkan juga mengikut keseragaman saiz bagi cara mengelaskan kelompok buah mengikut ukuran diameter dan kepadatan dalam satu gugusan. Ia gifred untuk keperluan pasaran dan juga memudahkan urus niaga jualan borong atau jualan runcit dengan menetapkan harga mengikut gred (seperti Gred Premium/A, B, dan C) dan juga penentuan harga kepada pelanggan kelak. Artikel ini di tulis dalam lima (5) segmen iaitu Part 1, Part 2, Part 3, Part 4 dan Part 5 sebagai bahan rujukkan semua. Semunga artikel ini mampu memberikan info berguna kepada semua pembaca blog anim agro technology yang edukatif. Wasallam!!!......

BUAH DOKONG... BERMUSIM JENISNYA...

RASA YANG MANIS...DAN WANGI AROMA...

ADA BUAH BERBIJI... IKUT VARIETINYA... 

MEMBACA ARTIKEL...HEBAT FAKTANYA...

By,

M Anem,

Senior Agronomist,

Taman Balai Panjang Murni,

Bandar Melaka,

Melaka,

Malaysia.

(8 RabiulAkhir 1448H).

BUAH DOKONG DAN FAKTA PENTING (PART 3)

BUAH DOKONG (Lansium domesticum Corr. ) adalah sejenis buah-buahan tempatan daripada keluarga Meliaceae yang sekeluarga dengan buah langsat, duku dan duku langsat. Penulis blog amat suka makan buah dokong dimana ia adalah sejenis buah bermusim yang popular dimana bentuk dan kulit buahnya agak bulat atau sedikit lonjong berbanding buah langsat dengan ia berkulit licin dan berwarna kuning muda apabila masak. Kulitnya juga agak tebal tetapi dilihat ia kurang bergetah. Penulis blog amat suka membeli dan makan buah dukong dimana isinya berwarna putih, tebal, penuh dengan jus dan terkenal dengan rasa yang sangat manis dan ia digelar sengan nama 'Manis leting'. Bagi penulis blog yang mahir dengan jenis-jenis buah sepertinya memng kenal akan ciri-ciri buah langsat, buah duku. buah dokong mempunyai isi yang lebih pejal, ulas yang lebih besar dan kurang rasa masam atau bergetah seperti langsat. Bagi penulis blog dimana aktiviti penanaman dokong merupakan sejenis tanaman buah-buahan tropika daripada keluarga Meliaceae yang semakin popular. Buah Dokong merupakan satu daripada beberapa jeni buah menyamai buah duku iaitu dari genus Lansium yang mempunyai nilai ekonomik seperti langsat, duku (Johor) dan duku langsat (Terengganu). Dokong dikenali sebagai longkong di Thailand dan dipercayai berasal dari Narathiwat Thailand. Saya ada menulis beberapa artikel mengenai buah dokong dalam blog ini untuk dijadikan bahan rujukkan dengan pautan (Sila klik disini), (Sila klik disini), (Sila klik disini) dan banyak lagi. Dalam pada itu kawasan utama penanaman dokong di Malaysia adalah Kelantan, Terengganu, Johor, Pahang dan Kedah. Penulis blog telah membuat tinjauan teknologi tanaman dokong dan amalan agronomi di beberapa lokasi di Kelantan, Terengganu dan Pahang serta di Johor bagi mendapatkan info dan menjelajah sehingga ke Thailand untuk mengukuhkan lagi amalan agronomi penanaman pokok dokong yang pernah menjadi 'boom' kepada petani. Bagi penulis blog mendapati sebenarnya apa yang dapat saya ilaikan adalah dimana buah dokong merupakan buah yang sangat baik untuk dimakan segar dan mempunyai permintaan yang tinggi serta pernah mencapai harga maksima beberapa belas tahun dahulu. Selain ia untuk dimakan segar dimana sebenarnya buah dokong ini juga boleh dibuat jem. Dalam pada itu dimakmal dilaporkan dimana khasiat nutrisi buah dokong ini bagi setiap 100 g bahagian buah yang boleh dimakan mengandungi tenaga sebanyak 57 kalori. Ia juga mengandungi kabohidrat (15.2 gram), Kalsium (19.0 mg), Kalium (25.5 mg), Zat Besi (1.1 mg), Vitamin B1 (0.07 mg), Vitamin B2 (0.04 mg), Vitamin C (3.0 mg), Lemak (0.2 mg), Protin (0.9 mg) dan juga Niasin sebanyak 1.0 mg. Penanaman pokok dokong yang dikelaskan sebagai buah-buahan tempatan bermusim ini berbuah sekali setahun iaitu diantara buan Jun - September dengan lokasi berbeza-beza. Artikel subuh ini dalam blog "Anim Agro Technology" saya menulis akan fakta penting buah dokong sebagai rujukkan semua. 

Menarik sebab harga buah dokong dijual ketika musimnya di Malaysia kebiasaannya berlegar antara sekitar RM4.00 - RM11.00 sekilogram bergantung pada lokasi, musim, dan tempat anda membelinya. Cara menjual uah dokong agak jarang peminat membeli cuma sekiogram akan tetapi akan di jual dalam unit 2 kg atau 3 kg atau 5 kg saetiak transaksi (Sila lihat foto disebelah). Harga buah dokong biasanya agak tinggi pada peringkat awal buah keluar dan peringkat akhir buah keluar ajan tetapi ia memang murah dan berpatutan pada 'musim puncak'. Kajian penulis blog dimana kalu membeli terus dari pemilik pokok atau pemilik dusun dokong atau dari gerai tepi jalan yang dekat dengan kebun maka harga jualannya adalah sekitar RM4.00 - RM7.00 sekilogram dan pernah penulis blog dapat harga ada kalanya promosi seperti 4 - 5 kg dengan harga RM20.00). Paling unik dimana bakan pembeli akan diberi beberapa biji buah dokong untuk ujirasa dimana ini akan membolehkan bakal pembeli merasa kesegaran, kemanisan sambil penjual akan menimbangnya. Bukan sahaja penulis blog ujirasa buah dokong yang hendak di beli malahan akan ujirasa (testing) buah Duku Johor, Duku Langsat, Raambutan, Buah Manggis serta beberpa jenis buah lain. Kemudian penjual akan membelkan plastik kosong kepada pembeli dalam perjalanan kereta untuk makan dan membuang kulit dan biji buah dokong kedalam plastik sampah tersebut. Ini mempastikan pengguna jalanraya membuang sampah kulit dokong kedalam plastik sampah dan tidak membuangnya di atas jalanraya. Sebelum artikel ini ditulis penulis blog baru sahaja membeli 2 kg dokong Kelantan (2 kg berharga RM15), Duku Johor (3 kg berharga RM15), Duku Langsat Terengganu (2 kg berharga RM15) dan Rambutan Anak Sekolah (1 ikat berharga RM10) di Simpang Duyong, Melaka.

Menarik akan fakta nutrisi dan khasiat memakan buah dokong dimana buah dokong kaya dengan antioksidan, serat dan vitamin yang didakwa ia membantu melancarkan penghadaman serta meningkatkan sistem imun badan.  
Antara khasiat utama buah dokong termasuklah kemampuannya untuk Melancarkan Proses Penghadaman dimana ada kandungan serat yang tinggi yang akan membantu mencegah sembelit dan menjaga kesihatan usus. Banyak kajian mendapati dimana makan buah dokong yang baik untuk penghadaman terutama dengan makan buah dokong yang segar (bukan yang diawet atau dibuat kordial) dimana ini adalah bagi mengekalkan kandungan serat, vitamin dan antioksidan semula jadinya. Apa pun sebaiknya makan dengan jumlah yang sederhana iaitu disyorkan untuk makan dengan jumlah 4 hingga 6 biji sehari sebagai snek antara waktu makan.  Masa terbaik makan buah dokong adalaah pada waktu siang sebab ia akan membantu tubuh memproses nutrien dengan lebih efektif dan mengelakkan risiko gangguan pencernaan atau kembung perut pada waktu malam. Walau pun baik untuk perut ada kemungkinan kesan sampingan dan  berhati-hati kerana pengambilan buah dokong dengan secara berlebihan boleh membawa kesan negatif. Ia boleh sebabkan kes Ketidakselesaan Perut sebab bila memakan terlalu banyak dokong sekali gus boleh menyebabkan perut memulas, perut kembung atau tidak selesa akibat lebihan serat dan gula mendadak. Buah dokong berikan kesan dari kandungan Gula Semula Jadi yang Tinggi dimana buah dokong mengandungi gula yang agak tinggi. Individu yang mempunyai masalah kencing manis (diabetes) atau ibu hamil yang mengalami kencing manis semasa mengandung (GDM) dan perlu kawal kuantiti pengambilan agar paras gula darah tidak melonjak naik. Buah dokong kaya dengan Antioksidan dimana ia akan membantu melawan radikal bebas dan mengurangkan risiko penyakit kronik. Ad dakwaan juga jika makan buah dokong akan dapat meningkatkan Imun Badan sebab ia mengandungi vitamin C dan nutrien lain yang menyokong sistem pertahanan tubuh. Buah dokong menjadi sumber tenaga memberikan 'Rasa Kenyang Lama' sebab ada karbohidrat sihat dan seratnya membantu anda merasa kenyang lebih lama. Kesihatan Jantung: Membantu menstabilkan tekanan darah kerana mempunyai kandungan kalium

Bagaimana pun elakkan Memakan buah dokong secara berlebihan sebab ia boleh memberikan ancaman atau ia boleh memudaratkan kesihatan kerana kandungan gas, gula dan karbohidrat yang tinggi di dalamnya. Beberapa kajian menyatakan jika ada kesan Sampingan Makan Buah Dokong Secara Berlebihan yang perlu di kongsikan akan faktanya. Pertama ada ancaman Masalah Penghadaman dan Masaalah Angin akan berlaku sebeb didakwa yang isi buah dokong mengandungi gas dan agak sukar dihadam jika diambil terlalu banyak. Ancaman ini ia boleh mencetuskan sakit perut, perut kembung atau memburukkan gejala sakit gastrik juga. Apa lagi kalau memekan dengan jumlah banyak sekali gus dengan buah yang masak ranum. Ada juga isu ancaman berlaku Lonjakan Gula dalam Darah disebabkan yang kandungan fruktosa (gula semula jadi) yang tinggi berisiko menaikkan paras gula dalam darah terutamanya bagi individu yang mempunyai masalah diabetes atau masaalah kencing manis Tipe 2. Makan buah ini dengan banyak juga boleh menyebabkan kes Kenaikan Berat Badan sebab buah ini kaya dengan karbohidrat dan kalori ringkas dimana dengan cara pengambilan dalam jumlah yang banyak tanpa kawalan boleh menyumbang kepada peningkatan berat badan. Paling jarang di dengar dan di patuhi adalah petua orang tua dimana memakan buah dokong dengan banyak boleh Menyebabkan Kes Sakit Urat dimana kalangan masyarakat tradisional sering memperingatkan bahawa buah dokong bersifat 'sejuk sama dengan buah manggis dimna ia didakwa boleh menyebabkan 'Kes Rasa Ngilu' atau 'Kes Sakit Pada Sendi dan Uurat' dimana boleh berlaku terutamanya kepada kaum ibu selepas bersalin. Apa pun penulis blog selelunya akan makan secara berperingkat dan menyimpan buah yang berlum habis di makan dengan cara betul. Artikel ini di tulis dalam empat (4) segmen iaitu Part 1, Part 2, Part 3 dan Part 4 sebagai bahan rujukkan semua. Semunga artikel ini mampu memberikan info berguna kepada semua pembaca blog anim agro technology yang edukatif. Wasallam!!!......

BUAH DOKONG... BERMUSIM JENISNYA...

RASA YANG MANIS...DAN WANGI AROMA...

ADA BUAH BERBIJI... IKUT VARIETINYA... 

MEMBACA ARTIKEL...HEBAT FAKTANYA...

By,

M Anem,

Senior Agronomist,

Taman Balai Panjang Murni,

Bandar Melaka,

Melaka,

Malaysia.

(8 RabiulAkhir 1448H).

BUAH DOKONG DAN FAKTA PENTING (PART 2)

BUAH DOKONG (Lansium domesticum Corr. ) adalah sejenis buah-buahan tempatan daripada keluarga Meliaceae yang sekeluarga dengan buah langsat, duku dan duku langsat. Penulis blog amat suka makan buah dokong dimana ia adalah sejenis buah bermusim yang popular dimana bentuk dan kulit buahnya agak bulat atau sedikit lonjong berbanding buah langsat dengan ia berkulit licin dan berwarna kuning muda apabila masak. Kulitnya juga agak tebal tetapi dilihat ia kurang bergetah. Penulis blog amat suka membeli dan makan buah dukong dimana isinya berwarna putih, tebal, penuh dengan jus dan terkenal dengan rasa yang sangat manis dan ia digelar sengan nama 'Manis leting'. Bagi penulis blog yang mahir dengan jenis-jenis buah sepertinya memng kenal akan ciri-ciri buah langsat, buah duku. buah dokong mempunyai isi yang lebih pejal, ulas yang lebih besar dan kurang rasa masam atau bergetah seperti langsat. Bagi penulis blog dimana aktiviti penanaman dokong merupakan sejenis tanaman buah-buahan tropika daripada keluarga Meliaceae yang semakin popular. Buah Dokong merupakan satu daripada beberapa jeni buah menyamai buah duku iaitu dari genus Lansium yang ada dan mempunyai nilai ekonomik seperti langsat, duku (Johor) dan duku langsat (Terengganu). Dokong dikenali sebagai longkong di Thailand dan dipercayai berasal dari Narathiwat Thailand. Saya ada menulis beberapa artikel mengenai buah dokong dalam blog ini untuk dijadikan bahan rujukkan dengan pautan (Sila klik disini), (Sila klik disini), (Sila klik disini) dan banyak lagi. Dalam pada itu kawasan utama penanaman dokong di Malaysia adalah Kelantan, Terengganu, Johor, Pahang dan Kedah. Penulis blog telah membuat tinjauan teknologi tanaman dokong dan amalan agronomi di beberapa lokasi di Kelantan, Terengganu dan Pahang serta di Johor bagi mendapatkan info dan menjelajah sehingga ke Thailand untuk mengukuhkan lagi amalan agronomi penanaman pokok dokong yang pernah menjadi 'boom' kepada petani. Bagi penulis blog mendapati sebenarnya apa yang dapat saya ilaikan adalah dimana buah dokong merupakan buah yang sangat baik untuk dimakan segar dan mempunyai permintaan yang tinggi serta pernah mencapai harga maksima beberapa belas tahun dahulu. Selain ia untuk dimakan segar dimana sebenarnya buah dokong ini juga boleh dibuat jem. Dalam pada itu dimakmal dilaporkan dimana khasiat nutrisi buah dokong ini bagi setiap 100 g bahagian buah yang boleh dimakan mengandungi tenaga sebanyak 57 kalori. Ia juga mengandungi kabohidrat (15.2 gram), Kalsium (19.0 mg), Kalium (25.5 mg), Zat Besi (1.1 mg), Vitamin B1 (0.07 mg), Vitamin B2 (0.04 mg), Vitamin C (3.0 mg), Lemak (0.2 mg), Protin (0.9 mg) dan juga Niasin sebanyak 1.0 mg. Penanaman pokok dokong yang dikelaskan sebagai buah-buahan tempatan bermusim ini berbuah sekali setahun iaitu diantara buan Jun - September dengan lokasi berbeza-beza. Artikel subuh ini dalam blog "Anim Agro Technology" saya menulis akan fakta penting buah dokong sebagai rujukkan semua. 

 

Di Negara Filipina dimana buah dokong ini apa yang penulis blog pernah ujirasa ia digelar secara tempatan sebagai 'Lanzones' dan ia merupakan antara tanaman buah bermusim yang penting di sana. Penulis blog ada 4 - 5 kali iaitu membuat tinjauan teknologi di Filipina seperti di Luzon, Cagayan, Cota Bato dan beberapa lagi dan dapat ujirasa buah dokong segar disana. Buah dokong Filipina lebih dikenali secara rasmi di peringkat antarabangsa dan Filipina sebagai Lanzones (nama saintifik iaitu Lansium domesticum). Apa pun secara purata buah dokong Filipina tidak banyak berbeza dengan buah dokong di Malaysia dan Thailand dengan saiz fizikal dan keluasan dimensi buah dokong Filipina (Lanzones) adalah seperti bergarispusat sekitar 2.5 - 5 cm bagi setiap biji buah.Bentuknya juga bulat, sedikit oval, atau lonjong dengan warna kulitnya berwarna kuning keperangan atau kuning muda apabila sudah matang sepenuhnya. Di Filipina dimana hasil buah ini sangat bergantung kepada umur kematangan pokok dan kualiti penjagaan dimana di salah satu kebun petani di Mindanao yang saya lawati dinyatakan pokok yang baru mula matang (sekitar umur 7 - 10 tahun) menghasilkan kira-kira 50 - 100 kg buah sepokok dalam setahun. Kemudian apabila ladang pokok dokong atau 'lanzones' ini menjangkau usia matang sepenuhnya (20 tahun ke atas) dilaporkan ia mampu menghasilkan sehingga 25 tan metrik sehektar setahun. Ciri bagi kepadatan tangkai adalah dimana buahnya tumbuh secara Cauliflorous (keluar pada batang dan dahan besar) di mana setiap tangkai atau jambak buah boleh memuatkan sekitar 2 - 30 biji buah (malah ada varieti yang mencapai 40 biji) yang tersusun padat.

Fakta penting yang penuis bllog terlibat untuk mengkelaskan Varieti Buah Dokong di Malaysia semasa bertugas dulu sesuai di kongsikan. Buah dokong secara umumnya terbahagi kepada beberapa varieti utama mengikut jenis fizikal dan airnya seperti Jenis Dokong Kering atau Jenis Dokong Air atau Jenis Dokong Basah dimana ada juga varieti popular lain seperti dokong madu atau dokong emas di laporkan do lapangan. Dilaporkan didalam keluarga yang sama (Meliaceae) dimana buah dokong sering dikelirukan atau dikaitkan dengan saudara terdekatnya iaitu Buah Duku, Langsat, Duku Langsat dengan buah Dokong. Perlu di ketahui akan ciri buah dokong dengan kulitnya agak kasar dan bertompok, isinya berair (atau kering pada varieti tertentu), kurang biji dan tidak melekit (tiada getah). Bagi buah duku pula ia mempunyai kulitnya lebih tebal, licin, bulat seperti bola golf, dan isinya manis beraroma dan bagi buah langsat kulitnya lebih nipis, bergetah (melekit), dan rasanya manis masam. Berlainan dengan ciri buah Duku-Langsat iaitu jenis ini ia adalah hasil kacukan ciri fizikal antara duku dan langsat, berkulit sederhana dan beraroma harum. Ciri jenis Buah Dokong Kering dimana buahnya sangat manis dan isi pejal (tidak berair) dan kulit buah tidak bergetah dan buah tersusun rapat pada tangkai. Kandungan biji yang rendah serta pada kebanyakan bijinya bersifat kecil atau 'kesep' (tidak membesar). Ini merupakan jenis yang paling popular ditanam secara komersial. Bagi jenis Dokong Air pula ada kandungan air di dalam ulas buah agak tinggi dengan rasa buah ini sederhana manis dan sederhana sedap berbanding dokong kering (Sila lihat foto disebelah). Jenis ketiga iaitu Jenis Dokong Biji (Dokong Butir) ia selelunya mempunyai isi yang pejal tetapi taburan biji di dalamnya lebih ketara. Daun pokoknya juga berbeza iaitu permukaan daun lebih rata, agak nipis, dan berwarna hijau muda tidak berkilat. 

Setahu saya terdapat tiga jenis dokong yang agak berlainan dari segi ciri dan kualiti buah, iaitu DOKONG KERING, DOKONG AIR dan DOKONG BIJI atau dokong butir. Perbezaan diantara ketiga-tiga adalah dimana Dokong Kering merupakan klon yang ditanam secara komersial kerana buah yang sangat manis, kulit tidak bergetah, kandungan biji yang rendah dan kebanyakan biji adalah kesep. Buah jenis ini tersusun rapat di tangkai. Klon Dokong Air pula saya dapati dimana ia mempunyai kandungan air dalam buah jenis ini sangat tinggi. Air akan terpancut keluar apabila kulit ditekan. Isi buah kurang manis jika dibandingkan dengan isi buah dokong kering. Kulitnya nipis tetapi bergetah. Jenis ini tidak ekonomik ditanam secara komersial kerana nilai dan sambutan pasaran adalah rendah. Klon ketiga iaitu Klon Kombinasi antara Dokong Biji atau Dokong Air mempunyai ciri dimana setiap ulas mengandungi satu biji benih yang besar dan bernas. Isinya sangat nipis, tidak berair dan rasanya masam-masam manis. Kulitnya lebih tebal dari dokong kering dan dokong air dan tidak bergetah. Buah tidak mempunyai nilai komersial tetapi bijinya boleh diguna sebagai sumber benih pokok penanti. Banyak petani kena tipu kerana tak tahu tidak kenal dokong biji yang ditanam dimana benih dokong biji murah dan senang didapati!.

Kaedah Penanaman Dokong boleh dibiak dengan tiga cara, iaitu ANAK POKOK BIJI, ANAK POKOK CANTUMAN BAJI dan KERATAN. Cara penanaman dengan Anak Pokok Biji dimana anakbenih didapati dari biji dokong sebenar. Buah dari pokok dokong kering berkualiti yang telah dikenalpasti diambil untuk mendapatkan bijinya. Biasanya sekilo buah akan menghasilkan 4-6 biji yang besar dan bernas. Hanya buah yang besar dan bentuk tidak seimbang sahaja yang ada biji besar dan dipilih sebagai sumber untuk kerja mendapatkan biji. Biji buah dikutip dan bijinya dibersihkan dan disemai dalam kotak pasir yang telah disediakan lebih awal dan diberi rawatan racun kulat. Biji ditanam sedalam 1 cm dan diletak secara mendatar. Tutup biji-biji ini dengan pasir dan berikan lindungan dari cahaya matahari. Siram dengan air bersih 1- 2 kali sehari. Satu biji boleh kadang2 mengeluarkan lebih dari satu anak pokok. Dalam tempoh 8-10 minggu maka anak pokok yang cergas boleh diasingkan dari pokok kecil lain dalam satu biji dan diubah ke polibeg. Anak pokok yang masih kecil boleh disemaikan kembali ke pasir sehingga ia mencapai tahap dua helai daun sebelum diubah ke polibeg. Selepas 8-10 bulan didalam polibeg maka anak pokok semaian dokong akan mencapai peringkat umur untuk ditanam iaitu apabila ketinggian melebih 20 cm dan sekurang-kurangnya 8 helai daun. Untuk mempercepatkan tumbesaran dan mengurangkan tempoh di dalam polibeg ini, semburan dengan baja foliar seminggu sekali adalah disyorkan seperti baja Grofas da juga beberapa jenis baja lain yang disyorkan. Artikel ini di tulis dalam empat (4) segmen iaitu Part 1, Part 2, Part 3 dan Part 4 sebagai bahan rujukkan semua. Semunga artikel ini mampu memberikan info berguna kepada semua pembaca blog anim agro technology yang edukatif. Wasallam!!!...!...

BUAH DOKONG... BERMUSIM JENISNYA...

RASA YANG MANIS...DAN WANGI AROMA...

ADA BUAH BERBIJI... IKUT VARIETINYA... 

MEMBACA ARTIKEL...HEBAT FAKTANYA...

By,

M Anem,

Senior Agronomist,

Taman Balai Panjang Murni,

Bandar Melaka,

Melaka,

Malaysia.

(8 RabiulAkhir 1448H).

BUAH DOKONG DAN FAKTA PENTING (PART 1)

BUAH DOKONG (Lansium domesticum Corr. ) adalah sejenis buah-buahan tempatan daripada keluarga Meliaceae yang sekeluarga dengan buah langsat, duku dan duku langsat. Penulis blog amat suka makan buah dokong dimana ia adalah sejenis buah bermusim yang popular dimana bentuk dan kulit buahnya agak bulat atau sedikit lonjong berbanding buah langsat dengan ia berkulit licin dan berwarna kuning muda apabila masak. Kulitnya juga agak tebal tetapi dilihat ia kurang bergetah. Penulis blog amat suka membeli dan makan buah dukong dimana isinya berwarna putih, tebal, penuh dengan jus dan terkenal dengan rasa yang sangat manis dan ia digelar sengan nama 'Manis leting'. Bagi penulis blog yang mahir dengan jenis-jenis buah sepertinya memng kenal akan ciri-ciri buah langsat, buah duku. buah dokong mempunyai isi yang lebih pejal, ulas yang lebih besar dan kurang rasa masam atau bergetah seperti langsat. Bagi penulis blog dimana aktiviti penanaman dokong merupakan sejenis tanaman buah-buahan tropika daripada keluarga Meliaceae yang semakin popular. Buah Dokong merupakan satu daripada beberapa jeni buah menyamai buah duku iaitu dari genus Lansium yang ada dan mempunyai nilai ekonomik seperti langsat, duku (Johor) dan duku langsat (Terengganu). Dokong dikenali sebagai longkong di Thailand dan dipercayai berasal dari Narathiwat Thailand. Saya ada menulis beberapa artikel mengenai buah dokong dalam blog ini untuk dijadikan bahan rujukkan dengan pautan (Sila klik disini), (Sila klik disini), (Sila klik disini) dan banyak lagi. Dalam pada itu kawasan utama penanaman dokong di Malaysia adalah Kelantan, Terengganu, Johor, Pahang dan Kedah. Penulis blog telah membuat tinjauan teknologi tanaman dokong dan amalan agronomi di beberapa lokasi di Kelantan, Terengganu dan Pahang serta di Johor bagi mendapatkan info dan menjelajah sehingga ke Thailand untuk mengukuhkan lagi amalan agronomi penanaman pokok dokong yang pernah menjadi 'boom' kepada petani. Bagi penulis blog mendapati sebenarnya apa yang dapat saya ilaikan adalah dimana buah dokong merupakan buah yang sangat baik untuk dimakan segar dan mempunyai permintaan yang tinggi serta pernah mencapai harga maksima beberapa belas tahun dahulu. Selain ia untuk dimakan segar dimana sebenarnya buah dokong ini juga boleh dibuat jem. Dalam pada itu dimakmal dilaporkan dimana khasiat nutrisi buah dokong ini bagi setiap 100 g bahagian buah yang boleh dimakan mengandungi tenaga sebanyak 57 kalori. Ia juga mengandungi kabohidrat (15.2 gram), Kalsium (19.0 mg), Kalium (25.5 mg), Zat Besi (1.1 mg), Vitamin B1 (0.07 mg), Vitamin B2 (0.04 mg), Vitamin C (3.0 mg), Lemak (0.2 mg), Protin (0.9 mg) dan juga Niasin sebanyak 1.0 mg. Penanaman pokok dokong yang dikelaskan sebagai buah-buahan tempatan bermusim ini berbuah sekali setahun iaitu diantara buan Jun - September dengan lokasi berbeza-beza. Artikel subuh ini dalam blog "Anim Agro Technology" saya menulis akan fakta penting buah dokong sebagai rujukkan semua.

Apa pun faktanya dimana secara global dimana buah dokong bagi penullis blog yang banyak buat rujukkan mendapati masih tidak mempunyai data statistik pengeluaran pukal dunia yang khusus seperti buah komersial utama (seperti pisang, durian atau mangga). Ini kerana pasarannya amat terhad di rantau Asia Tenggara dan sebahagian besar hasilnya adalah untuk penggunaan domestik sahaja. Dilaporkan dimana status pengeluaran dan pasaran global bagi buah dokong serta varietinya (ia selalu termasuk jenis buah duku dan buah langsat) agak dukar direkodkan. Apa pun sehingga artikel ini ditulis dimana pengeluaran utama dunia bagi buah dokong ia dikuasai sepenuhnya oleh empat buah negara di Asia Tenggara yang mempunyai iklim tropika yang sesuai dan tanaman ini di komersilkan iaitu di Thailand, Malaysia, Indonesia dan Filipina. Negara Thailand apa yang penulis blog tahu dan beberapa kali membuat tinjauan teknologi di sana adamah merupakan pengeluar komersial yang sangat besar jumlahnya di mana buah ini dikenali secara meluas sebagai 'Buah Longkong'. Dokong Thailand (juga dikenali sebagai Longkong) mempunyai anggaran keluasan penanaman, jarak pokok, serta hasil pengeluaran yang amat lumayan jika diurus dengan baik dengan jarak tanaman 20 kaki × 20 kaki (sekitar 6 meter × 6 meter) hingga 7.5 meter × 7.5 meter secara monokrop atau ia ditanam bersama tanaman pelindung lain. Ia noleh memuatkan sekitar 100 - 178 pokok sehektar dan benihnya dari benih dokong yang ditanam melalui kaedah kahwin (cantuman/grafting) biasanya mula berbuah seawal 2 -  4 tahun tetapi kalau guna pokok biasa atau dari biji, ia mengambil masa sekitar 5 - 7 tahun. DI Thaailand dari lawatan penulis blog mendapati pada peringkat awal (umur 5-7 tahun) ia berhasil adalah rendah tetapi apabila mencapai umur matang (10 tahun ke atas) dilihat satu pokok boleh menghasilkan 50 - 100 kg buah setahun dengan ia boleh ekonomik selama 20 tahun ke atas) dengan potensi hasil mencapai sehingga 25 tan sehektar setahun. Penulis blog tahu jika pokok dokong mempunyai tabiat hasil yang biennial iaitu mengeluarkan hasil yang sangat tinggi (lebat) pada satu tahun dan hasil tersebut akan berkurangan pada tahun berikutnya sebelum kembali lebat. Ia memerlukan musim kering sekitar 3 - 4 minggu untuk merangsang proses pembungaan yang baik dipokok. 

Penulis bloh paparkan fakta status Pasaran Dunia Buah Dokong dimana dalam rekod iaitu bagi penggunaan Domestik (Internal Consumption) iaitu majoriti besar hasil tuaian buah dokong dijual dan dihabiskan di dalam negara pengeluar itu sendiri kerana ia merupakan buah bermusim yang sangat popular dalam kalangan penduduk tempatan dan buahnya tidak tahan lama. Pasaran eksport masih terhad apabila aktiviti eksport global atau antarabangsa amat kecil dan hanya terhad kepada pasaran negara jiran atau wilayah terdekat seperti Singapura dan ada sehingga ke Hong Kong dan Kuwait. Penulis blog dapati dimana antara kekangan dan cabaran Pasaran Global sebab buah dokong sukar menembusi pasaran global yang lebih jauh (seperti Eropah atau Amerika) disebabkan oleh isu jangka hayat buah yang sangat pendek (kulitnya cepat bertukar menjadi coklat atau jadi lebam selepas dipetik) serta kawalan kuarantin perosak yang ketat daripada negara luar. Inovasi Produk dimana bagi meluaskan pasaran global, beberapa agensi tempatan mula bekerjasama menghasilkan produk hiliran seperti cuka buah dokong untuk dieksport ke pasaran luar seperti Asia Barat. Dalam pada itu keluasan bagi tujuan penanaman dokong di Malaysia adalah 16,130 hektar (data masa ini ia bercampur dengan duku dan langsat) yang juga menghasilkan 32,400 metrik tan pada 2010 dan menurun kepada 4,843 hektar (khas dokong sahaja) pada tahun 2025 dengan menghasilkan sebanyak 21,053 metrik tan (Sumber: Booklet keluasan tanaman Malaysia, Jabatan Pertanian 2026). Kawasan utama penanaman dokong di Malaysia adalah di Daerah Gua Musang, Kelantan (2,040 ha) diikuti dengan Daerah Kuala Kerai (1,950 ha) dan Daerah Jeli, Kelantan (1,438 ha). Dokong ditanam agak luas juga dinegeri-negeri lain seperti di Terengganu, Perak, Pahang dan Johor. Di Malaysia sudah ada sistem gred buah dokong jenis premium sering dirujuk sebagai dokong kering atau ada yang gelarnya sebagai duku langsat Terengganu. 

Penulis blog paparkaan fakta di negara Indonesia dilaporkan ramai petani yang mengusahakan tanaman ini secara meluas di seluruh kepulauan (terutama Sumatera dan Jawa) dengan nama tempatan seperti duku, kokosan atau pisitan.  Menaik sebab di Indonesia dimana istilah 'dokong' secara amnya ia adalah merujuk dan dikategorikan di bawah kelompok buah duku atau langsat (Lansium domesticum) dimana oleh kerana dokong merupakan salah satu varieti daripada keluarga yang sama sahaja disana. Data rasmi daripada Badan Pusat Statistik (BPS) Indonesia biasanya mengumpul statistik buah ini secara menyeluruh di bawah nama Duku dimana kawasan penanaman pokok duku dan dokong tumbuh subur di kawasan beriklim tropika dengan tanah yang lembap dan subur di Sumatera Selatan dimana ada buah dinamakan atau terkenal dengan 'Duku Palembang' yang sangat popular terutamanya di sepanjang laluan aliran Sungai Komering. Dalam pada itu di Sumatera Utara seperti di Kabupaten Tapanuli Selatan merupakan antara pengeluar terbesar buah ini sementara di Sumatera Barat khususnya di Kabupaten Solok yang terkenal dengan duku dan buah dokong bertekstur lembut dan manis. Kawasan seperti di Riau seperti di Kabupaten Siak merupakan pusat pengeluaran terkemuka di wilayah ini. Ada juga tanaman ini di buat di Jawa Barat: Antaranya kawasan Kabupaten Ciamis yang dilaporkan ia menyumbang kepada pengeluaran di pulau Jawa. Statistik laporkan hasil pengeluaran sepokok buah duku dan buah dokong yang matang ia boleh menghasilkan sekitar 50 - 100 kg buah setahun yang bergantung kepada penjagaan dan usia pokok.Ada kajian dimana apabila ladang atau kebun dokong sudah mencecah usia matang (20 tahun ke atas) ia mampu menghasilkan produktiviti sehingga 25 tan sehektar setahun. Di Indonesia juga ada isu pengeluaran buah ini mengikut musim dan memerlukan fasa cuaca kering sekitar 3 - 4 minggu untuk merangsang pembungaan. Biasanya waktu penuaian berlaku setahun sekali (contohnya sekitar awal tahun atau mengikut zon cuaca wilayah). Data eksport Buah Duku dan Buah Dokong Indonesia yang mampu bukan sahaja dapat memenuhi pasaran domestik, malah turut mengeksport buah duku dan dokong ini ke luar negara mencecah ratusan ribu kilogram setahun dengan Malaysia menjadi destinasi pasaran utama bagi eksport buah ini. Artikel ini di tulis dalam empat (4) segmen iaitu Part 1, Part 2, Part 3 dan Part 4 sebagai bahan rujukkan semua. Semunga artikel ini mampu memberikan info berguna kepada semua pembaca blog anim agro technology yang edukatif. Wasallam!!!...

BUAH DOKONG... BERMUSIM JENISNYA...

RASA YANG MANIS...DAN WANGI AROMA...

ADA BUAH BERBIJI... IKUT VARIETINYA... 

MEMBACA ARTIKEL...HEBAT FAKTANYA...

By,

M Anem,

Senior Agronomist,

Taman Balai Panjang Murni,

Bandar Melaka,

Melaka,

Malaysia.

(8 RabiulAkhir 1448H).